Waarom het Metaalelement over eigenwaarde gaat

Wanneer we het over het Metaalelement hebben, gaat het al snel over loslaten.

• Over de herfst.
• Over verdriet en rouw.
• Over de Long en de Dikke Darm.

Maar er zit nog een prachtige laag in het Metaalelement die wat mij betreft veel meer aandacht verdient: eigenwaarde.

Niet het soort eigenwaarde waarbij je iedere ochtend voor de spiegel tegen jezelf zegt hoe geweldig je bent. Maar een stillere, diepere vorm.

Het besef: Ik heb waarde, ook wanneer ik niets hoef te bewijzen.

En juist dat past prachtig bij Metaal.

Waarom Metaal verbonden is met waarde

Denk eens aan metaal in de aarde. Goud. Zilver. Mineralen. Ertsen. Iets kostbaars dat niet altijd direct zichtbaar is.

Soms moet er eerst gegraven worden. Soms moet het materiaal worden gescheiden, gezuiverd en verfijnd voordat zichtbaar wordt wat erin verborgen lag.

Die symboliek past bij de beweging van het Metaalelement. Metaal gaat over het vermogen om te onderscheiden.

• Wat is waardevol?
• Wat wil ik behouden?
• Wat heeft zijn functie gehad?
• Wat mag ik loslaten?

Het gaat daarmee niet alleen over afscheid nemen. Het gaat ook over herkennen wat je juist níét wilt loslaten. Want om te kunnen bepalen wat weg mag, moet je eerst weten wat waarde heeft.

Maar wat als je je eigen waarde niet herkent?

We zijn vaak verrassend goed in het herkennen van waarde buiten onszelf.

• We zien de kwaliteiten van een vriendin.
• We kunnen benoemen waarom iemand bijzonder is.
• We zien talent bij onze kinderen, collega's of partner.
• We kunnen ontroerd raken door iets moois in de natuur.

Maar zodra we naar onszelf kijken, lijkt er ineens een andere meetlat te gelden.

Dan moet waarde verdiend worden.

• Door hard te werken.
• Door voor anderen te zorgen.
• Door iets te bereiken.
• Door nuttig te zijn.
• Door sterk te zijn.
• Door beschikbaar te zijn.
• Door geen fouten te maken.

En voor je het weet is eigenwaarde iets geworden dat je iedere dag opnieuw moet bewijzen.

Als je waarde afhankelijk wordt van wat je doet

Misschien herken je het.

• Je voelt je goed over jezelf wanneer je veel hebt gedaan.
• Wanneer iemand je nodig heeft.
• Wanneer een ander je een compliment geeft.
• Wanneer je agenda vol zit.
• Wanneer je iets hebt bereikt.
• Wanneer iemand bevestigt dat je het goed hebt gedaan.

Daar is op zichzelf niets mis mee. Natuurlijk voelt waardering fijn.

Maar wat gebeurt er wanneer die bevestiging wegvalt?

• Wie ben je op een dag waarop je weinig doet?
• Wat blijft er over wanneer niemand je nodig heeft?
• Hoe kijk je naar jezelf wanneer iets mislukt?
• En kun je rust nemen zonder eerst het gevoel te hebben dat je die rust hebt verdiend?

Dat zijn voor mij echte Metaal-vragen. Want misschien zit eigenwaarde niet in alles wat je aan jezelf kunt toevoegen. Misschien zit het juist in wat zichtbaar wordt wanneer je al die voorwaarden langzaam weghaalt.

Goud wordt niet waardevoller doordat iemand het ziet

Stel je voor dat ergens diep onder de grond een stuk goud ligt.

• Niemand weet dat het daar ligt.
• Niemand bewondert het.
• Niemand geeft er een compliment over.
• Niemand maakt er een foto van.

Is het daardoor minder goud? Natuurlijk niet.

De waarde ervan verandert niet doordat niemand die waarde op dat moment ziet. En misschien geldt dat ook voor ons. We zijn alleen zo gewend geraakt om onze waarde af te lezen aan de buitenwereld.

• Aan reacties.
• Aan prestaties.
• Aan hoeveel we voor anderen betekenen.
• Aan hoe ons lichaam eruitziet.
• Aan hoeveel cliënten we hebben.
• Aan hoeveel mensen onze post liken.
• Aan hoe succesvol iets wordt.

Maar de buitenwereld kan hooguit iets over jou terugspiegelen. Ze kan jouw waarde niet creëren.

Metaal vraagt om onderscheid

Hier komt een andere belangrijke kwaliteit van Metaal naar voren: onderscheidingsvermogen.

Wat hoort bij mij?

En wat heb ik over mezelf leren geloven?

Misschien draag je overtuigingen mee die ooit ergens zijn ontstaan:

• Ik moet hard werken om iets waard te zijn.
• Ik mag anderen niet teleurstellen.
• Ik moet eerst voor iedereen zorgen voordat ik aan mezelf mag denken.
• Ik moet mezelf bewijzen.
• Ik moet het goed doen.
• Ik mag niet te veel ruimte innemen.

Sommige van die overtuigingen draag je misschien al zo lang dat ze voelen alsof ze onderdeel zijn van wie je bent.

Maar zijn ze dat werkelijk?

Of zijn het lagen die zich in de loop van je leven om je heen hebben gevormd?

Metaal nodigt uit om te onderzoeken: Wat is werkelijk van mij en wat mag ik teruggeven?

De herfst doet niet haar best om waardevol te zijn

Kijk naar de natuur in de herfst. Een boom produceert niet snel nog wat extra bladeren om te bewijzen dat hij ertoe doet. Hij probeert niet vast te houden aan hoe hij er in de zomer uitzag.

Hij laat los.

Blad voor blad.

Totdat alleen de essentie overblijft.

Dat beeld vind ik zo mooi wanneer we het over eigenwaarde hebben. Want misschien hebben wij onszelf juist volgehangen met dingen waarvan we denken dat ze bepalen hoeveel we waard zijn.

• Prestaties.
• Rollen.
• Verantwoordelijkheden.
• Verwachtingen.
• Het beeld dat anderen van ons hebben.

En dan komt Metaal met een totaal andere beweging:

Wat gebeurt er als je iets wegneemt?

• Ben je nog steeds waardevol wanneer je niet degene bent die alles oplost?
• Ben je nog steeds waardevol wanneer je nee zegt?
• Wanneer je een dag niets produceert?
• Wanneer iemand teleurgesteld in je is?
• Wanneer je niet voldoet aan je eigen verwachtingen?
• Wanneer je gewoon bestaat?

Long en Dikke Darm: ontvangen en loslaten

Ook in de orgaanfuncties die binnen de Chinese geneeskunde aan Metaal worden gekoppeld, kun je die symboliek herkennen.

De Long ontvangt. Met iedere inademing neem je iets van buiten naar binnen.

De Dikke Darm scheidt uit en laat los wat het lichaam niet meer nodig heeft.

Ontvangen en loslaten.

Twee bewegingen die niet zonder elkaar kunnen. En misschien werkt het met eigenwaarde net zo.

Kun je werkelijk ontvangen?

• Een compliment zonder het direct kleiner te maken?
• Hulp zonder je schuldig te voelen?
• Liefde zonder eerst iets terug te hoeven doen?
• Rust zonder die te verdienen?
• Ruimte zonder je daarvoor te verontschuldigen?

En kun je tegelijkertijd loslaten wat jouw waarde steeds opnieuw ter discussie stelt?

Misschien is eigenwaarde niet iets wat je moet opbouwen

We praten vaak over "werken aan je eigenwaarde". Alsof er eerst iets ontbreekt.

Alsof je een leeg vat moet vullen met voldoende zelfliefde, affirmaties en positieve gedachten totdat je uiteindelijk kunt zeggen: Nu ben ik genoeg.

Maar vanuit de symboliek van Metaal kun je het ook anders bekijken.

Wat als eigenwaarde er al is?

Wat als je niet méér hoeft toe te voegen, maar juist mag verwijderen wat ervoor ligt?

• De verwachtingen.
• De vergelijkingen.
• De oude verhalen.
• Het voortdurend aanpassen.
• Het pleasen.
• Het bewijzen.
• Het idee dat je eerst iets moet presteren voordat je mag rusten.

Laag voor laag.

Niet om een betere versie van jezelf te worden.

Maar om dichter te komen bij wat eronder altijd al aanwezig was.

Wat is jouw goud?

Misschien is dat een mooie vraag om jezelf deze herfst te stellen: Wat is het goud in mij?

• Niet: waar ben ik beter in dan anderen?
• Niet: waarmee kan ik indruk maken?
• Niet: wat levert mij waardering op?
• Maar: Welke kwaliteit in mij is werkelijk kostbaar?

• Wat wil ik beschermen?
• Wat wil ik meenemen?
• Wat hoeft niet langer bedekt te worden onder alles wat ik denk te moeten zijn?
• En misschien ook: Wat mag ik loslaten omdat het mij steeds laat twijfelen aan mijn eigen waarde?

Je hoeft daarop niet onmiddellijk een antwoord te hebben.

Want soms wéét je met je hoofd allang dat je goed genoeg bent.

• Je weet dat je niet altijd hoeft te presteren.
• Dat je niet iedereen tevreden kunt houden.
• Dat je niet voortdurend voor anderen hoeft te zorgen.
• Dat je best eens nee mag zeggen.
• Dat je waarde niet wordt bepaald door hoeveel je doet.

En toch voelt het anders.

• Toch voel je je schuldig wanneer je voor jezelf kiest.
• Toch raakt het je wanneer iemand kritiek op je heeft.
• Toch zoek je bevestiging.
• Toch leg je die lat hoog.
• Toch voel je de neiging om jezelf te bewijzen.

En juist dát vind ik interessant.

Als weten niet genoeg is

Want als je rationeel weet dat je waarde niet afhankelijk is van wat je doet, waarom voelt het dan soms toch zo?

Misschien ligt daaronder een overtuiging die veel ouder is.

• Een conclusie die je ooit hebt getrokken.
• Een emotie die nog ergens gekoppeld is aan een ervaring.
• Of een patroon dat ooit heel logisch was, maar dat je nu niet meer nodig hebt.

Bijvoorbeeld:

• Ik moet iets presteren om gezien te worden.
• Ik moet voor anderen zorgen om liefde te krijgen.
• Ik mag niemand teleurstellen.
• Ik moet sterk zijn.
• Ik moet mezelf bewijzen.
• Ik ben niet belangrijk genoeg om voor mezelf te kiezen.

Je kunt zo'n overtuiging herkennen en er honderd keer een positievere gedachte tegenover zetten. Maar soms merk je dat je lichaam en je automatische reacties het oude verhaal blijven volgen.

En dan kan het interessant zijn om niet alleen te vragen: Wat wil ik anders geloven?

Maar: Waar komt dit eigenlijk vandaan?

Van herkennen naar onderzoeken

Dat is ook een ingang die we tijdens een NEI-sessie kunnen gebruiken.

We kijken niet alleen naar het patroon dat je aan de oppervlakte ziet, maar onderzoeken welke onbewuste emoties, overtuigingen of ervaringen ermee verbonden kunnen zijn.

Niet om eindeloos in het verleden te blijven graven. Maar juist om te onderzoeken wat je vandaag nog met je meedraagt terwijl het misschien niet meer bij je past. En daarmee komen we eigenlijk weer precies terug bij het Metaalelement.

Onderscheiden.

• Wat is van waarde?
• Wat hoort werkelijk bij mij?
• En wat draag ik nog met me mee dat ik niet langer nodig heb?

Misschien hoef je je eigenwaarde dus niet op te bouwen.

Misschien mag je vooral onderzoeken wat ervoor is komen te liggen.

Laag voor laag.

Tot er steeds iets minder overblijft van wat je denkt te moeten zijn.

En steeds iets meer ruimte ontstaat voor wie je al bent.

Merk jij dat je met je hoofd best weet dat je goed genoeg bent, maar voelt dat nog niet altijd zo?

Dan kan een NEI-sessie een mooie volgende stap zijn om te onderzoeken welke overtuigingen en emoties daar bij jou onder liggen.

Want misschien hoef je je waarde niet te verdienen. Misschien mag je vooral loslaten wat je heeft laten geloven dat dat wel zo is.